Η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα και το e-shop σας: τι ζητά ο νόμος και πώς να το ελέγξετε

Τι είναι η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα

Η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (EAA) είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882. Εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2019 και κάθε κράτος μέλος έπρεπε να την ενσωματώσει στο εθνικό του δίκαιο έως τον Ιούνιο του 2022. Ο στόχος, όπως εξηγεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι ένα ενιαίο σύνολο κανόνων προσβασιμότητας σε όλη την ΕΕ αντί για 27 διαφορετικά.

Καλύπτει συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες. Αυτά που συναντούν οι περισσότεροι επιχειρηματίες είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι τραπεζικές υπηρεσίες, τα ηλεκτρονικά βιβλία, η έκδοση εισιτηρίων, οι υπολογιστές, τα smartphones και τα τερματικά πληρωμών. Ο οδηγός Your Europe της ΕΕ για τις επιχειρήσεις αναφέρει ρητά τα ηλεκτρονικά καταστήματα και διευκρινίζει ότι οι απαιτήσεις ισχύουν για προϊόντα και υπηρεσίες που διατίθενται στην αγορά μετά τις 28 Ιουνίου 2025.

Τι θεωρείται υπηρεσία ηλεκτρονικού εμπορίου

Ο νόμος ορίζει τις «υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου» ως υπηρεσίες που παρέχονται εξ αποστάσεως, μέσω ιστοσελίδων και εφαρμογών για φορητές συσκευές, ύστερα από αίτημα του καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη σύμβασης. Με απλά λόγια: αν ένας πελάτης μπορεί να αγοράσει από εσάς online, το κατάστημά σας εμπίπτει στον νόμο. Αυτό περιλαμβάνει ένα e-shop σε WooCommerce ή Shopify, ένα mobile app, αλλά και μια σελίδα κρατήσεων ή εισιτηρίων που δέχεται πληρωμές.

Ποιοι εξαιρούνται

Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες εξαιρούνται από τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και τις σχετικές υποχρεώσεις. Ως «πολύ μικρή επιχείρηση» ορίζεται η επιχείρηση που:

• απασχολεί λιγότερους από 10 εργαζομένους, και
• έχει ετήσιο κύκλο εργασιών έως 2 εκατομμύρια ευρώ ή ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 2 εκατομμύρια ευρώ.

Ο ορισμός αυτός υπάρχει αυτούσιος στον κυπριακό νόμο. Πολλά μικρά καταστήματα σε Κύπρο και Ελλάδα εμπίπτουν σε αυτή την εξαίρεση. Προσοχή όμως σε δύο σημεία. Πρώτον, αν ξεπεράσετε οποιοδήποτε από τα δύο όρια, οι κανόνες ισχύουν κανονικά για εσάς. Δεύτερον, ένα προσβάσιμο e-shop πουλάει περισσότερο, επειδή μπορούν να το χρησιμοποιήσουν περισσότεροι άνθρωποι. Στη θέση σας θα εφάρμοζα τα βασικά βήματα παρακάτω, είτε εξαιρείστε είτε όχι.

Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις μπορούν να επικαλεστούν ότι μια απαίτηση αποτελεί «δυσανάλογη επιβάρυνση», ότι δηλαδή το κόστος ή η προσπάθεια είναι υπερβολικά μεγάλα για αυτές. Το Your Europe ξεκαθαρίζει ότι πρέπει να έχετε τεκμηρίωση και να την επανεξετάζετε κάθε πέντε χρόνια. Δεν είναι εύκολη διέξοδος.

Τι ζητά στην πράξη ο νόμος από ένα e-shop

Το παράρτημα του νόμου θέτει γενικούς κανόνες για όλες τις υπηρεσίες και ειδικούς κανόνες για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Σύμφωνα με το κείμενο του κυπριακού νόμου, συνοψίζονται στα εξής:

• Η ιστοσελίδα και η εφαρμογή σας πρέπει να είναι προσβάσιμες. Ο νόμος ορίζει ότι οι ιστοσελίδες και οι εφαρμογές πρέπει να είναι αντιληπτές, λειτουργικές, κατανοητές και στιβαρές (perceivable, operable, understandable, robust). Είναι οι ίδιες τέσσερις αρχές του WCAG, των οδηγιών προσβασιμότητας του W3C, στις οποίες παραπέμπει και το Your Europe.
• Η πληροφορία πρέπει να φτάνει με περισσότερους από έναν τρόπους. Για παράδειγμα, οι εικόνες χρειάζονται εναλλακτικό κείμενο, τα κείμενα πρέπει να διαβάζονται εύκολα με επαρκή αντίθεση και κατάλληλο μέγεθος γραμματοσειράς, και το περιεχόμενο πρέπει να λειτουργεί με προγράμματα ανάγνωσης οθόνης (screen readers).
• Πληροφορίες προσβασιμότητας για όσα πουλάτε. Αν ο κατασκευαστής ενός προϊόντος δίνει πληροφορίες για την προσβασιμότητά του, πρέπει να τις εμφανίζετε.
• Προσβάσιμη ταυτοποίηση, ασφάλεια και πληρωμή. Τα βήματα ταυτοποίησης, ασφάλειας και πληρωμής πρέπει να είναι αντιληπτά, λειτουργικά, κατανοητά και στιβαρά. Εδώ σκοντάφτουν πολλά ταμεία: στα captcha, στις φόρμες καρτών και στους κωδικούς μιας χρήσης.
• Εξήγηση για το πώς συμμορφώνεστε. Οι πάροχοι υπηρεσιών περιλαμβάνουν στους γενικούς όρους τους, ή σε ανάλογο έγγραφο, πληροφορίες για το πώς η υπηρεσία πληροί τις απαιτήσεις, σε προσβάσιμη μορφή.
• Υποστήριξη που μπορεί να εξηγήσει την προσβασιμότητα. Αν έχετε γραφείο υποστήριξης ή τηλεφωνικό κέντρο, πρέπει να μπορεί να δώσει πληροφορίες για την προσβασιμότητα της υπηρεσίας σας.

Τι ισχύει σε Κύπρο και Ελλάδα

Κύπρος: Ψηφίστηκε ο περί της Προσβασιμότητας Προϊόντων και Υπηρεσιών Νόμος του 2024, Ν. 57(Ι)/2024, που δημοσιεύθηκε στις 2 Μαΐου 2024. Το AccessibleEU, το κέντρο πόρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προσβασιμότητα, τον παρουσίασε ως τον νόμο που ενσωματώνει την EAA στο κυπριακό δίκαιο. Αρμόδια αρχή είναι ο Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας. Τα διοικητικά πρόστιμα φτάνουν έως 10.000 ευρώ για παράβαση, έως 20.000 ευρώ σε περίπτωση νέας παράβασης και έως 500 ευρώ την ημέρα αν η παράβαση συνεχίζεται. Οι συμβάσεις υπηρεσιών που συμφωνήθηκαν πριν από τις 28 Ιουνίου 2025 μπορούν να συνεχιστούν χωρίς αλλαγή μέχρι να λήξουν, αλλά όχι για περισσότερα από πέντε χρόνια.

Ελλάδα: Η οδηγία ενσωματώθηκε με τον Ν. 4994/2022. Σύμφωνα με ανάλυση στο Lawspot, οι διατάξεις για την EAA τέθηκαν σε πλήρη ισχύ στις 28 Ιουνίου 2025, ενώ το άρθρο 26 προβλέπει διοικητικά πρόστιμα έως 100.000 ευρώ, μαζί με εντολές διόρθωσης, απόσυρσης ή αναστολής μιας υπηρεσίας.

Πρακτική λίστα ελέγχου για το e-shop σας

Αυτή είναι η σειρά με την οποία θα δούλευα εγώ. Τα περισσότερα βήματα δεν κοστίζουν τίποτα.

1. Ελέγξτε το μέγεθος της επιχείρησης. Μετρήστε το προσωπικό και δείτε κύκλο εργασιών και ισολογισμό. Καταγράψτε αν είστε «πολύ μικρή επιχείρηση» και κρατήστε το στο αρχείο σας.
2. Δοκιμάστε μόνο με το πληκτρολόγιο. Αφήστε στην άκρη το ποντίκι και προσπαθήστε να βρείτε ένα προϊόν, να το βάλετε στο καλάθι και να φτάσετε στην πληρωμή μόνο με τα πλήκτρα Tab, Enter και τα βελάκια. Αν κολλήσετε εσείς, θα κολλήσουν και πολλοί πελάτες σας.
3. Προσθέστε κείμενο στις εικόνες. Κάθε φωτογραφία προϊόντος χρειάζεται εναλλακτικό κείμενο (alt text) που λέει τι δείχνει. Το «Μαύρο δερμάτινο σακίδιο πλάτης, μπροστινή όψη» είναι σωστό. Το «IMG_2041» δεν είναι.
4. Ελέγξτε την αντίθεση και το μέγεθος γραμμάτων. Το ανοιχτό γκρι κείμενο σε λευκό φόντο είναι το πιο συχνό πρόβλημα που βλέπω. Τιμές, κουμπιά και ετικέτες φορμών πρέπει να διαβάζονται άνετα από κινητό.
5. Βάλτε ορατή ετικέτα σε κάθε πεδίο φόρμας. Τα πεδία για όνομα, διεύθυνση, τηλέφωνο και κάρτα χρειάζονται ορατές ετικέτες (labels), όχι μόνο κείμενο placeholder που χάνεται μόλις αρχίσετε να γράφετε.
6. Δοκιμάστε το ταμείο και τη σύνδεση. Μπορεί κάποιος με screen reader να ολοκληρώσει την πληρωμή; Υπάρχει captcha χωρίς εναλλακτική; Οι κωδικοί μιας χρήσης δίνουν αρκετό χρόνο;
7. Γράψτε μια δήλωση προσβασιμότητας. Μια σύντομη σελίδα που εξηγεί πώς το e-shop σας καλύπτει τις απαιτήσεις, τι γνωρίζετε ότι δεν λειτουργεί ακόμα και πώς μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει μαζί σας. Βάλτε σύνδεσμο στο footer και στους όρους χρήσης.
8. Ενημερώστε την ομάδα εξυπηρέτησης. Όποιος απαντά στο τηλέφωνο, στο email ή στο WhatsApp πρέπει να ξέρει πού είναι η δήλωση και πώς να βοηθήσει έναν πελάτη να παραγγείλει με άλλον τρόπο.

Τι σημαίνει για επιχειρήσεις σε Κύπρο και Ελλάδα

Πολλά e-shop εδώ τα τρέχουν μικρές ομάδες, οπότε η εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις θα καλύψει αρκετά. Όμως πολλές από τις επιχειρήσεις με τις οποίες συνεργάζομαι μεγαλώνουν, και τα themes και τα plugins είναι τα ίδια σε καταστήματα κάθε μεγέθους. Αν το theme σας έχει χαμηλή αντίθεση ή καλάθι που δεν είναι προσβάσιμο, η διόρθωση τώρα κοστίζει πολύ λιγότερο από ένα νέο site αργότερα.

Υπάρχει και ξεκάθαρο εμπορικό όφελος. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πελάτες, οι άνθρωποι με χαμηλή όραση και όποιος ψωνίζει από μικρό κινητό κάτω από τον δυνατό ήλιο της Κύπρου κερδίζουν από τις ίδιες βελτιώσεις. Η δουλειά για την προσβασιμότητα κάνει συνήθως ένα e-shop πιο εύκολο για όλους, και τα εύκολα e-shop πουλάνε περισσότερο.

Συχνές ερωτήσεις

Θέλετε βοήθεια με αυτό; Κλείστε μια δωρεάν κλήση 30 λεπτών.

Πηγές

1. Directive (EU) 2019/882 on the accessibility requirements for products and services, EUR-Lex, Απρίλιος 2019
2. European Accessibility Act (EAA), Ευρωπαϊκή Επιτροπή
3. Services, goods and their digital accessibility, Your Europe, Ευρωπαϊκή Ένωση
4. Ο περί της Προσβασιμότητας Προϊόντων και Υπηρεσιών Νόμος του 2024 (Ν. 57(Ι)/2024), Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω CyLaw, Μάιος 2024
5. Cyprus announces the Accessibility of Products and Services Law of 2024, AccessibleEU, Ιούνιος 2024
6. European Accessibility Act: Πρόστιμο μέχρι και 100.000 ευρώ για ιστοσελίδες που δεν έχουν συμμορφωθεί, Lawspot, Μάιος 2025